श्री महालक्ष्मी दिनदर्शिका जानेवारी २०२६ | Mahalaxmi Calendar January 2026

जानेवारी २०२६ महिन्यातील सविस्तर पंचांग, सण-उत्सव, सुट्ट्या, विवाह मुहूर्त, राहुकाळ, आयुर्वेदिक आरोग्य टिप्स, व्रतांच्या प्राचीन कथा, पारंपारिक रेसिपी आणि मूळ कॅलेंडर पीडीएफ मोफत डाउनलोड करा.

नवीन इंग्रजी वर्ष २०२६ चे स्वागत करताना, हिंदू पंचांगानुसार जानेवारी महिन्याची सुरुवात पौष आणि माघ महिन्यांच्या संधिकालात होते. श्री महालक्ष्मी दिनदर्शिका जानेवारी २०२६ (Mahalaxmi Calendar January 2026) हे महाराष्ट्रातील प्रत्येक घरामध्ये धार्मिक, आध्यात्मिक आणि व्यावहारिक नियोजनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. या महिन्यामध्ये मकर संक्रांती, भोगी, पौष पुत्रदा एकादशी, षटतिला एकादशी, लंबोदर संकष्टी चतुर्थी, पौष अमावस्या आणि प्रजासत्ताक दिन यांसारखे अनेक मोठे सण आणि राष्ट्रीय सुट्ट्या येतात. या अत्यंत सविस्तर लेखात आम्ही तुम्हाला जानेवारी २०२६ मधील सर्व सण, उपवास, विवाह मुहूर्त, पंचांग, चंद्रोदयाची वेळ, ग्रहांचे संक्रमण आणि आरोग्याशी संबंधित महत्त्वाची माहिती देणार आहोत, जेणेकरून तुम्हाला इतर कोणत्याही स्रोताची गरज भासणार नाही.

जानेवारी २०२६ कॅलेंडर पान आणि पीडीएफ डाउनलोड (HD Calendar & PDF)

खालील बटणावर क्लिक करून तुम्ही जानेवारी २०२६ महिन्याचे महालक्ष्मी दिनदर्शिकेचे मूळ पान अतिशय स्पष्ट (HD Quality) चित्र किंवा PDF स्वरूपात तुमच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवर मोफत डाउनलोड करू शकता. हे डाउनलोड करून तुम्ही ते प्रिंट देखील करू शकता:

जानेवारी २०२६ चे मुख्य सण, उत्सव आणि सुट्ट्या (Festivals & Holidays Table)

खालील तक्त्यामध्ये जानेवारी २०२६ मधील सर्व महत्त्वाचे सण, धार्मिक उत्सव, व्रत आणि सार्वजनिक सुट्ट्यांची यादी दिली आहे:

तारीख (Date)	वार (Day)	मराठी तिथी (Tithi)	सण / उत्सव / सुट्ट्या (Festival / Holiday)
१ जानेवारी २०२६	गुरुवार	पौष शुक्ल त्रयोदशी	नवीन इंग्रजी वर्ष प्रारंभ (New Year 2026), प्रदोष व्रत
३ जानेवारी २०२६	शनिवार	पौष शुक्ल पौर्णिमा	शाकंभरी नवरात्र समाप्ती, शाकंभरी पौर्णिमा, पौष पौर्णिमा स्नान-दान
७ जानेवारी २०२६	बुधवार	पौष कृष्ण चतुर्थी	लंबोदर संकष्टी चतुर्थी (चंद्रोदय रात्री ८:३८ वा. मुंबईत)
१३ जानेवारी २०२६	मंगळवार	पौष कृष्ण दशमी	भोगी, लोहरी (Lohri – पंजाबचा मुख्य सण)
१४ जानेवारी २०२६	बुधवार	पौष कृष्ण एकादशी	मकर संक्रांती (Makar Sankranti), पोंगल (Pongal), षटतिला एकादशी / पौष पुत्रदा एकादशी, भोगी स्नान
१८ जानेवारी २०२६	रविवार	पौष कृष्ण अमावस्या	पौष अमावस्या, दर्श अमावस्या, पितृ तर्पण आणि मौनी अमावस्या तयारी
२६ जानेवारी २०२६	सोमवार	माघ शुक्ल अष्टमी	प्रजासत्ताक दिन (Republic Day – सार्वजनिक सुट्टी), भीष्माष्टमी
३० जानेवारी २०२६	शुक्रवार	माघ शुक्ल द्वादशी	भीष्म द्वादशी, महात्मा गांधी पुण्यतिथी (हुतात्मा दिन)

जानेवारी २०२६ मधील सण आणि उपवासांचे धार्मिक व ऐतिहासिक महत्त्व (Detailed Festival Insights)

जानेवारी २०२६ हा महिना विविध धार्मिक विधी, सण आणि पारंपरिक उपवासांनी नटलेला आहे. या महिन्यातील महत्त्वाच्या सणांची अत्यंत सविस्तर माहिती आणि त्यांच्याशी जोडलेल्या श्रद्धा खालीलप्रमाणे आहेत:

१. मकर संक्रांत, भोगी आणि उत्तरायण (Makar Sankranti, Bhogi & Uttarayan)

मकर संक्रांत हा हिंदू धर्मातील केवळ एक धार्मिक सण नसून वैज्ञानिक आणि खगोलशास्त्रीय दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वपूर्ण दिवस आहे. या दिवशी सूर्य धनू राशीतून मकर राशीत प्रवेश करतो. या महत्त्वाच्या संक्रमणाला ‘मकर संक्रमण’ म्हणतात. याच दिवसापासून सूर्याचे उत्तरायण (Northern Transit of Sun) सुरू होते, जे देवांचा दिवस मानले जाते. या दिवसापासून दिवस मोठे आणि रात्री लहान होऊ लागतात आणि हिवाळ्याची तीव्रता हळूहळू कमी होते.

महाराष्ट्रात मकर संक्रांतीला महिला सुवासिनींना वाण लुटतात. या सणाचा मुख्य संदेश म्हणजे जुने वाद विसरून नातेसंबंधांमध्ये गोडवा निर्माण करणे. यासाठी “तिळगुळ घ्या, गोड गोड बोला” असे म्हणून तिळाचे लाडू आणि वड्या वाटल्या जातात. वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून हिवाळ्यात तिळाचे सेवन शरीराला उबदार राखण्यास मदत करते.

संक्रांतीच्या आदल्या दिवसाला ‘भोगी’ म्हणतात. भोगी हा उपभोगाचा आणि जुन्या गोष्टी टाकून नवीन गोष्टींचा स्वीकार करण्याचा सण आहे. या दिवशी पहाटे स्नान करून बाजरीची भाकरी (ज्याला तीळ लावलेले असतात) आणि हिवाळ्यात मिळणाऱ्या सर्व प्रकारच्या शेंगभाज्या, वांगी, बटाटे, हरभरे एकत्र करून बनवलेली भोगीची भाजी (लेकुरवाळी भाजी) लोण्यासोबत खाण्याची जुनी प्रथा आहे. या प्रथेमागे हिवाळ्यातील पोषणमूल्ये शरीराला मिळवून देणे हा हेतू असतो. गुजरातमध्ये हा दिवस ‘उत्तरायण’ म्हणून साजरा केला जातो, जिथे पतंग उडवण्याची मोठी परंपरा आहे, तर तामिळनाडूमध्ये हा दिवस ‘पोंगल’ म्हणून साजरा केला जातो.

२. हळदी-कुंकू परंपरा आणि काळे वस्त्र परिधान करण्याचे महत्त्व

मकर संक्रांतीपासून ते रथसप्तमीपर्यंत महाराष्ट्रात सुवासिनी महिला एकमेकींना घरी बोलावून हळदी-कुंकू (Haldi-Kumkum) समारंभ आयोजित करतात. या कार्यक्रमात महिलांना तीळगूळ, ओवसा (धान्य आणि फळांनी भरलेली सुगडे) आणि एखादी उपयुक्त वस्तू (वाण) दिली जाते. संक्रांतीच्या दिवशी काळे कपडे परिधान करण्याची विशेष प्रथा आहे. हिंदू धर्मात सामान्यतः काळा रंग अशुभ मानला जातो, परंतु संक्रांतीच्या दिवशी तो शुभ मानला जातो. यामागचे कारण असे आहे की संक्रांत ही वर्षातील सर्वात थंड काळात येते और काळा रंग सूर्यप्रकाश सर्वात जास्त शोषून घेतो, ज्यामुळे शरीराला उष्णता मिळते.

३. लंबोदर संकष्टी चतुर्थी आणि व्रत कथा (Sankashti Chaturthi & Vrat Katha)

जानेवारी महिन्यातील संकष्टी चतुर्थी ही पौष कृष्ण चतुर्थीला येते. या चतुर्थीला ‘लंबोदर संकष्टी चतुर्थी’ म्हणून ओळखले जाते. भगवान गणेशाची आराधना करून सर्व संकटांतून मुक्ती मिळवण्यासाठी भाविक या दिवशी कडक उपवास करतात. पंचांगानुसार, रात्री चंद्रोदयानंतर चंद्राला अर्घ्य देऊन, त्याची पूजा करूनच हा उपवास सोडला जातो।

व्रत कथा: पौराणिक कथेनुसार, एकदा सर्व देवतांवर मोठे संकट आले होते. त्यावेळी सर्व देव भगवान शंकराकडे गेले. महादेवाने कार्तिकेय आणि गणेश या दोघांना विचारले की, तुमच्यापैकी कोण देवतांचे संकट दूर करू शकते? दोघांनीही स्वतःला सक्षम घोषित केले. तेव्हा शंकराने अट ठेवली की, जो सर्वात आधी पृथ्वीची प्रदक्षिणा करून येईल, तोच संकटाचे निवारण करेल. कार्तिकेय आपल्या मोरावर बसून निघाला, परंतु गणेशाचे वाहन उंदीर असल्याने त्याला ते शक्य नव्हते. गणेशाने आपल्या बुद्धीचा वापर करून आई-वडील (शिव-पार्वती) यांना एका आसनावर बसवले आणि त्यांच्याभोवती प्रदक्षिणा घातली. माता-पित्याला प्रदक्षिणा घालणे म्हणजे संपूर्ण ब्रह्मांड प्रदक्षिणा घालण्यासारखे आहे, हे पाहून महादेव प्रसन्न झाले आणि त्यांनी गणेशाला लंबोदर म्हणून पूजले आणि त्याचे नाव सर्वात आधी घेतले. या चतुर्थीचे व्रत केल्याने जीवनातील सर्व अडथळे (विघ्न) दूर होतात, असा विश्वास आहे.

महाराष्ट्रातील मुख्य शहरांनुसार ७ जानेवारी २०२६ च्या चंद्रोदयाची वेळ (Moonrise Timings):

• मुंबई: रात्री ८:३८ वा.
• पुणे: रात्री ८:३४ वा.
• नागपूर: रात्री ८:१२ वा.
• कोल्हापूर: रात्री ८:३७ वा.
• नााशिक: रात्री ८:३३ वा.
• छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद): रात्री ८:२६ वा.

४. षटतिला एकादशी (Shattila Ekadashi – १४ जानेवारी)

जानेवारी २०२६ मध्ये १४ जानेवारीला मकर संक्रांतीच्या दिवशीच षटतिला एकादशी येत आहे. हिंदू धर्मात या एकादशीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. ‘षट’ म्हणजे सहा आणि ‘तिला’ म्हणजे तीळ. या दिवशी तीळाचा सहा वेगवेगळ्या प्रकारे वापर करण्याची धार्मिक परंपरा आहे, ज्याने सर्व पापांचा नाश होतो अशी मान्यता आहे. हे सहा प्रकार म्हणजे: तीळ मिश्रित पाण्याने स्नान करणे, तीळाची उटणी (पेस्ट) अंगाला लावणे, तीळाचे तर्पण करणे, तीळ मिश्रित पाण्याचे सेवन करणे, तीळाचे दान करणे आणि तीळाचे बनवलेले अन्न किंवा नैवेद्य ग्रहण करणे.

व्रत कथा: असे म्हटले जाते की एका श्रीमंत महिलेने खूप दानधर्म केला होता, परंतु तिने कधीही अन्नदान केले नव्हते. जेव्हा ती स्वर्गात गेली, तेव्हा तिला सोन्याचा महाल मिळाला पण तो रिकामा होता, कारण तिने कधीही अन्नदान केले नव्हते. विष्णू देवाच्या सांगण्यावरून तिने पृथ्वीवर येऊन षटतिला एकादशीचे व्रत केले आणि तीळ दान केले, ज्यामुळे तिचा महाल अन्नधान्याने भरून गेला. तेव्हापासून अन्न आणि तीळ दानाचे महत्त्व वाढले.

५. शाकंभरी पौर्णिमा आणि नवरात्र (Shakambhari Purnima)

पौष पौर्णिमेला शाकंभरी पौर्णिमा म्हटले जाते. या दिवशी आदिशक्ती दुर्गेच्या शाकंभरी अवताराचे नवरात्र समाप्त होते. पौराणिक मान्यतेनुसार, जेव्हा पृथ्वीवर दुर्गमासुर नावाच्या राक्षसाने अत्याचार केले आणि १०० वर्षांपर्यंत पाऊस पडला नाही, तेव्हा लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी देवीने शाकंभरी रूपात अवतार घेतला. देवीच्या शरीरातून हजारो डोळे प्रकट झाले, ज्यातून अश्रू वाहून नद्या तयार झाल्या आणि देवीने आपल्या हातामध्ये विविध प्रकारच्या पालेभाज्या व अन्नधान्य आणले, ज्यामुळे पृथ्वीवरील दुष्काळ संपला. या दिवशी देवीला भाजी-भाकरीचा विशेष नैवेद्य दाखवला जातो.

६. पौष अमावस्या आणि पितृ तर्पण (Paush Amavasya & Pitru Tarpan)

१८ जानेवारी २०२६ रोजी येणारी पौष अमावस्या धार्मिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. पंचांगानुसार, अमावस्या तिथीला पूर्वजांचे (पितरांचे) स्मरण करणे आणि त्यांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी पिंडदान किंवा तर्पण विधी करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. पौष महिन्यात सूर्य उत्तरायणात जात असताना येणारी ही पहिली अमावस्या असल्याने तिला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. या दिवशी नदीकाठी किंवा घरात पवित्र जागी अंघोळ करून पितरांना तीळ आणि पाणी अर्पण करावे. यामुळे पितृदोष निवारण होते आणि कुटुंबाला सुख-समृद्धी लाभते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. तसेच या दिवशी गरजू लोकांना अन्नदान, वस्त्रदान किंवा तीळ आणि गुळाचे दान करणे खूप पुण्यकारक मानले जाते. या दिवशी नकारात्मक शक्तींचा प्रभाव वाढतो, त्यामुळे गायत्री मंत्र किंवा विष्णू सहस्रनामाचे पठण करण्याचा सल्ला दिला जातो.

७. मकर संक्रांतीचे पारंपारिक खाद्यपदार्थ: गुळाची पोळी आणि खिचडी रेसिपी (Traditional Recipes)

महाराष्ट्रात मकर संक्रांतीच्या सणाशी काही खास खाद्यपदार्थ जोडलेले आहेत. संक्रांतीच्या दिवशी मुख्यत्वे गुळाची पोळी (Gulachi Poli) आणि खिचडी (Khichdi) बनवली जाते. गुळाची पोळी हा एक गोड आणि पौष्टिक पदार्थ आहे, जो गव्हाचे पीठ, गूळ, तीळ, आणि खसखस एकत्र करून बनवला जातो. थंडीच्या दिवसात गूळ आणि तीळ शरीराला आवश्यक असलेली ऊब प्रदान करतात, ज्यामुळे पचनक्रिया सुलभ होते. याशिवाय, संक्रांतीच्या दिवशी मूग डाळ आणि तांदूळ एकत्र करून बनवलेली गरमागरम खिचडी खाण्याचीही परंपरा आहे. या खिचडीमध्ये हिवाळ्यातील ताज्या भाज्या आणि तूप घातले जाते. देवतेला या दोन्ही पदार्थांचा नैवेद्य दाखवून मगच सुवासिनी भोजन करतात. हा आहार केवळ धार्मिक नाही, तर हिवाळ्यातील आरोग्यासाठी अत्यंत पूरक मानला गेला आहे.

—

जानेवारी २०२६ मधील पंचांग आणि उपवास आचरण नियम (Fasting Rules & Traditions)

जानेवारी महिन्यात उपवास करताना आरोग्याची काळजी घेणे आणि पंचांगानुसार योग्य नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे:

१. शिशिर ऋतूचर्या आणि आयुर्वेदिक आरोग्य टिप्स (Shishir Ritu & Health Care)

आयुर्वेदानुसार जानेवारी महिना हा शिशिर ऋतूच्या अंतर्गत येतो. या काळात जठराग्नी (पचनशक्ती) खूप प्रबळ असते. त्यामुळे शरीराला पोषक आणि जड अन्नाची आवश्यकता असते.

• काय खावे: तीळ, गूळ, बाजरी, डिंकाचे लाडू, शेंगदाणे, तूप, आणि ताज्या पालेभाज्या (मेथी, पालक, मुळा) खाव्यात. यामुळे शरीरातील वात दोष नियंत्रणात राहतो.
• काय टाळावे: अतिशय थंड पाणी, शिळे अन्न आणि कोरडे पदार्थ खाणे टाळावे.

२. संकष्टी आणि एकादशी उपवास सोडण्याचे नियम (Parana Rules)

• संकष्टी पारण: ७ जानेवारी रोजी चंद्रोदय झाल्यानंतर चंद्राला पांढरे फुल, अक्षता आणि पाणी देऊन अर्घ्य द्यावे. त्यानंतर गणपती अथर्वशीर्षाचे पठण करून मोदक किंवा सात्विक अन्नाने उपवास सोडावा.
• एकादशी पारण: १५ जानेवारी रोजी सकाळी सूर्योदयानंतर योग्य नक्षत्रात विष्णू पूजनानंतर तुळशीचे पान तोंडात ठेवून उपवास सोडावा. पारण करताना मसालेदार अन्न खाणे टाळावे.

—

जानेवारी २०२६ मधील शुभ विवाह आणि वास्तू मुहूर्त (Detailed Monthly Muhurats)

नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला मंगल कार्य करू इच्छिणाऱ्यांसाठी जानेवारी २०२६ मध्ये विवाहाचे आणि वास्तू खरेदीचे उत्तम मुहूर्त उपलब्ध आहेत:

शुभ विवाह मुहूर्त २०२६ (Marriage Dates & Nakshatras)

या महिन्यातील विवाहाचे मुहूर्त खालीलप्रमाणे आहेत. कुंडली जुळवून स्थानिक ज्योतिषांच्या सल्ल्याने अंतिम तारीख निश्चित करावी:

तारीख (Date)	वार (Day)	मराठी तिथी	नक्षत्र (Nakshatra)	शुभ वेळ (Auspicious Time)
१५ जानेवारी २०२६	गुरुवार	पौष कृष्ण द्वादशी	अनुराधा नक्षत्र	सकाळी ०७:१५ ते दुपारी १२:३०
१८ जानेवारी २०२६	रविवार	पौष कृष्ण अमावस्या	पूर्वाषाढा नक्षत्र	सकाळी ०८:०० ते दुपारी ०२:०० (मध्यान्ह पूर्व)
२२ जानेवारी २०२६	गुरुवार	माघ शुक्ल तृतीया	शततारका नक्षत्र	दुपारी ०१:४० ते रात्री ०९:००
२५ जानेवारी २०२६	रविवार	माघ शुक्ल सप्तमी	अश्विनी नक्षत्र	सकाळी ०७:१४ ते दुपारी ०३:१५

वास्तू खरेदी आणि गृहप्रवेश मुहूर्त (Property & Griha Pravesh)

• २१ जानेवारी २०२६ (बुधवार): तिथी – तृतीया, गृहप्रवेशासाठी अतिशय उत्तम दिवस असून या दिवशी गृहप्रवेश केल्याने नवीन वास्तूत सुख-शांती लाभते.
• २९ जानेवारी २०२६ (गुरुवार): तिथी – एकादशी, नवीन जमीन, घर किंवा वाहन खरेदीसाठी शुभ योग असून या दिवशी गुंतवणूक करणे फायद्याचे ठरेल.

—

जानेवारी २०२६ ग्रहांचे राशी परिवर्तन आणि प्रभाव (Planetary Transits & Horoscope)

जानेवारी २०२६ मधील ग्रहांच्या हालचालींमुळे काही प्रमुख राशींना मोठा आर्थिक आणि व्यावसायिक फायदा होणार आहे. सूर्य ग्रहाचा मकर राशीत प्रवेश हा या महिन्यातील सर्वात मोठा खगोलीय आणि ज्योतिषीय बदल आहे.

• सूर्याचे मकर संक्रमण (सूर्य गोचर – १४ जानेवारी): सूर्य देव मकर राशीत प्रवेश करतील. यामुळे सिंह, मकर आणि धनु राशीच्या लोकांच्या आत्मविश्वासात वाढ होईल. नोकरीमध्ये पदोन्नतीचे योग येतील आणि आरोग्यात सुधारणा होईल.
• मंगळ ग्रहाचे गोचर: मेष आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांसाठी ऊर्जा आणि उत्साहाचा काळ राहील. मात्र, राग आणि घाईघाईत घेतलेल्या निर्णयांमुळे नुकसान होऊ शकते, म्हणून सावध राहावे.
• बुध ग्रहाचे संक्रमण: व्यापार आणि बौद्धिक क्षेत्रातील लोकांसाठी (विशेषतः मिथुन आणि कन्या राशी) हा महिना आर्थिक नफा मिळवून देणारा ठरेल. संवाद कौशल्यात सुधारणा होईल.

—

बँक आणि सार्वजनिक सुट्ट्यांची यादी (Bank & Public Holidays in January 2026)

जानेवारी २०२६ मधील सुट्ट्या खालीलप्रमाणे आहेत, जेणेकरून तुम्ही तुमच्या कामांचे आधीच नियोजन करू शकता:

• १ जानेवारी (गुरुवार): नवीन इंग्रजी वर्ष (मर्यादित बँक सुट्टी).
• ११ जानेवारी (रविवार): दुसरा शनिवार/रविवार सुट्टी.
• २५ जानेवारी (रविवार): साप्ताहिक सुट्टी.
• २६ जानेवारी (सोमवार): प्रजासत्ताक दिन (Republic Day) – राष्ट्रीय सुट्टी. या दिवशी सर्व बँका, शाळा, कॉलेज आणि शासकीय संस्था बंद राहतील. शनिवार, रविवार आणि सोमवार अशी सलग ३ दिवस सुट्टी नोकरदारांना मिळेल.

—

श्री महालक्ष्मी दिनदर्शिका जानेवारी २०२६ (FAQ Guide)